Önemli Uyarı: Anayasa Mahkemesi‘nin 4 Haziran 2026 tarihli kararının gerekçeli metni henüz Resmî Gazete‘de yayımlanmamıştır. Bu makale, kamuoyuna yansıyan teyitli bilgiler ve hukuki değerlendirmeler temelinde hazırlanmıştır. Gerekçeli karar yayımlandığında içerik güncellenecektir. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukattan destek alınız.
İçindekiler göster
Süresiz Nafaka Nedir?
Yoksulluk nafakası; boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin, kusuru karşı taraftan daha ağır olmamak kaydıyla, boşandığı eşten talep edebileceği ekonomik destektir. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. maddesinin birinci fıkrası bu hakkı şu şekilde düzenlemekteydi:
“Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.”
Maddedeki “süresiz olarak” ifadesi, bu nafakanın başlangıçta herhangi bir bitiş tarihi belirlenmeksizin, koşullar değişene veya mahkeme karar verene kadar sürebileceği anlamına geliyordu. İşte Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen tam da bu ibaredir.
AYM Kararı: Ne Oldu, Ne Zaman Oldu?
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 4 Haziran 2026 tarihli toplantısında Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin somut norm denetimi yoluyla yaptığı itiraz başvurusunu (Esas No: E.2025/156) görüşerek;
- TMK m.175/1’deki “…süresiz olarak…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna,
- Bu ibarenin iptaline,
- İptal hükmünün oluşturacağı yasal boşluğun önüne geçmek ve TBMM’ye yeni bir düzenleme yapma imkânı tanımak amacıyla yürürlüğünün 9 ay ertelenmesine
12’ye karşı 3 oyla karar vermiştir.
Bu karar, Türk aile hukukunda son yılların en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir.
Nafaka Kalktı mı?
Hayır. Bu kararla birlikte yoksulluk nafakası kurumu tamamen ortadan kalkmamıştır.
Anayasa Mahkemesi, nafaka hakkının kendisini değil; nafakanın süresiz niteliğini iptal etmiştir. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı yasal güvencesini sürdürmektedir.
Değişen şey şudur: Bu nafakanın artık ömür boyu ve sınırsız süreyle devam etmesinin anayasal dayanağı ortadan kalkmıştır.
Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
İptal hükmü derhal geçerli değildir. AYM, Anayasa’nın 153. maddesinin 5. fıkrasından aldığı yetkiye dayanarak iptal hükmünün yürürlüğünü ertelemiştir.
Süreç şöyle işleyecektir:
- AYM’nin gerekçeli kararı Resmî Gazete’de yayımlanacaktır.
- Yayım tarihinden itibaren 9 ay sonra iptal hükmü yürürlüğe girecektir.
- Bu 9 aylık süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) nafakaya ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapmak zorundadır.
Gerekçeli kararın yayım tarihi henüz kesinleşmemiştir. Bu nedenle 9 aylık sürenin tam başlangıç ve bitiş tarihleri şu an için belirsizliğini korumaktadır.
Mevcut Nafakalar Ne Olacak?
Boşanma kararı kesinleşmiş ve nafaka bağlanmış olan kişilerin merak ettiği en kritik soru budur.
Kesin olan: AYM iptal kararları kural olarak geriye yürümez. Bu nedenle, mahkemelerce hâlihazırda hükmedilmiş nafakalar iptal kararı nedeniyle kendiliğinden sona ermeyecektir.
Dikkat edilmesi gereken: Yeni yasal düzenlemenin içereceği geçiş hükümleri belirleyici olacaktır. Hukuk çevrelerinde yapılan değerlendirmelere göre:
- Mevcut nafaka ödemelerinin süreli hale getirilmesi için yeni bir yasa çıkması gerekmektedir.
- Nafaka yükümlüsü, koşulların değiştiğini ispatlayarak nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açabilir (TMK m.176).
- Mahkeme kararı olmaksızın ödemenin kesilmesi icra takibi ve tazyik hapsi riskini doğurmaya devam etmektedir.
Devam Eden Boşanma Davalarında Ne Değişti?
İptal hükmü henüz yürürlüğe girmediği için, geçiş sürecinde aile mahkemeleri TMK m.175 hükmünü mevcut haliyle uygulamaya devam etmek zorundadır. Teknik olarak, yürürlük tarihine kadar süresiz nafaka talep etmek ve mahkemelerden bu talep doğrultusunda karar almak hâlâ mümkündür.
Bununla birlikte, hukuk çevrelerinde şu değerlendirme öne çıkmaktadır: Hakimler, devam eden davalarda AYM kararını fiilen göz önünde bulundurarak nafaka süresi belirleyebilecektir.
Çocuk Nafakasını Etkiliyor mu?
Hayır. Bu karar yalnızca yoksulluk nafakasını ilgilendirmektedir. Çocuk nafakası (iştirak nafakası), TMK’nın 182. maddesinde ayrıca düzenlenmekte olup bu karardan doğrudan etkilenmemektedir.
Türk hukukundaki nafaka türleri şunlardır:
| Nafaka Türü | Dayanağı | Bu Karardan Etkilendi mi? |
|---|---|---|
| Yoksulluk nafakası | TMK m.175 | ✅ Etkilendi (süresizlik ibaresi iptal) |
| İştirak nafakası (çocuk) | TMK m.182 | ❌ Etkilenmedi |
| Tedbir nafakası | TMK m.169 | ❌ Etkilenmedi |
| Yardım nafakası | TMK m.364 | ❌ Etkilenmedi |
Yeni Nafaka Düzenlemesi Nasıl Olabilir?
Gerekçeli karar henüz yayımlanmadığından kesin bir çerçeve çizmek mümkün değildir. Ancak hukuk çevrelerinde tartışılan modeller şunlardır:
- Evlilik süresine göre kademeli nafaka: Evlilik süresiyle orantılı bir nafaka süresi belirlenmesi.
- Hâkim takdirine dayalı sistem: Yaş, sağlık, çalışma kapasitesi, çocuk bakım yükümlülüğü gibi bireysel koşulların değerlendirileceği esnek bir model.
- Belirli süre sınırı: Belirli yıl bazında üst sınır getirilmesi.
AK Parti Genel Başkanvekili Abdullah Güler, kararın 12. Yargı Paketi‘ne dahil edilmeyeceğini, gerekçeli karar yayımlandıktan sonra değerlendirme yapılacağını açıklamıştır. Nafaka reformunun ayrı bir yasa teklifiyle hayata geçirilmesi beklenmektedir.
Neden Bu Karar Bu Kadar Önemli?
Bu kararın tarihi önemi, Anayasa Mahkemesi’nin aynı ibarenin iptali için daha önce yapılan başvuruları reddetmiş olmasından kaynaklanmaktadır. 2012 yılında AYM, söz konusu ibarenin yoksulluğa düşen eşi koruma işlevi gördüğünü ve TMK m.176’daki kaldırma/azaltma imkânlarının mevcut olduğunu belirterek iptal talebini reddetmişti.
2026 kararında mahkeme, şu anayasal değerler ekseninde farklı bir konuma geçmiştir:
- Mülkiyet hakkı (Anayasa m.35) — Nafaka yükümlüsünün mülkiyet hakkına orantısız müdahale
- Eşitlik ilkesi (Anayasa m.10) — Belirsiz süresiz yükümlülüğün yarattığı dengesizlik
- Özel hayata saygı (Anayasa m.20) — Yeni aile kurmanın fiilen engellenmesi
- Ölçülülük ilkesi — Kısa evliliklerde dahi ömür boyu yükümlülük doğması
Gerekçeli metni görülmeden bu anayasal çerçevenin tüm detayları kesin olarak bilinemez. Karar yayımlandığında bu makale güncellenecektir.
Nafaka Ödeyen Taraf Ne Yapmalı?
- Ödemeyi kesmeyiniz. Mahkeme kararı olmadan yapılan tek taraflı durdurma, icra takibine ve tazyik hapsine yol açabilir.
- Mevcut şartlarınızı belgeleyin. Ekonomik durumunuzda, nafaka alan tarafın koşullarında veya diğer ilgili faktörlerde değişiklik varsa bu belgeleri saklayın.
- Kaldırma/azaltma davası açılabilir. TMK m.176 çerçevesinde, koşulların değiştiğini ispatlayarak nafakanın kaldırılması veya azaltılması talep edilebilir.
- Gerekçeli kararı ve yeni yasal düzenlemeyi takip edin.
Nafaka Alan Taraf Ne Yapmalı?
- Mevcut kararınız geçerliliğini korumaktadır. İptal kararı mevcut nafakaları kendiliğinden sona erdirmez.
- Yoksulluğunuzu ispatlayan belgelerinizi güncel tutun. İleride açılacak kaldırma/azaltma davalarına karşı ekonomik durumunuzu kanıtlayan her belge değerlidir.
- Hukuki süreçleri yakından takip edin. Yeni yasal düzenleme ve geçiş hükümleri, mevcut nafakayı doğrudan etkileyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Süresiz nafaka tamamen kalktı mı?
Hayır. Yoksulluk nafakası kurumu varlığını sürdürmektedir. İptal edilen yalnızca nafakanın süresiz olmasını öngören ibaredir.
Şu an ödediğim nafakayı durdurabilirim mi?
Hayır. Mahkeme kararı bulunmaksızın ödemeyi durdurmak icra takibi ve tazyik hapsi riskini doğurur.
Karar geriye dönük uygulanır mı?
Hayır. AYM iptal kararları kural olarak geriye yürümez; mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez.
Kararın yürürlük tarihi ne zaman?
Gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Yayım tarihi henüz gerçekleşmemiştir.
Bu karar çocuk nafakasını etkiler mi?
Hayır. İştirak nafakası farklı bir yasal düzenlemeyle güvence altındadır; bu karardan etkilenmemektedir.
Nafakamın kaldırılması için dava açabilir miyim?
Kararın yürürlüğe girmesini beklemeye gerek yoktur. TMK m.176 çerçevesinde koşulların esaslı biçimde değiştiğini ispatlayarak her zaman nafaka kaldırma davası açılabilir.
Sonuç
AYM’nin 4 Haziran 2026 tarihli kararı, Türk boşanma hukukunda gerçek anlamda tarihi bir kırılma noktasıdır. “Ömür boyu nafaka” uygulamasının anayasal zemini ortadan kalkmıştır. Ancak bu, nafaka kurumunun sona erdiği anlamına gelmemektedir.
Önümüzdeki süreçte belirleyici olacak iki gelişme vardır:
- AYM’nin gerekçeli kararının yayımlanması (değerlendirmenin tam hukuki çerçevesi bu metinle netleşecektir)
- TBMM’nin yeni nafaka düzenlemesini yasalaştırması (nafakanın süresi ve koşulları bu kanunla belirlenecektir)
Bu iki gelişme gerçekleşene kadar mevcut nafaka kararları yürürlüktedir ve ödeme yükümlülüğü devam etmektedir.
Bozkurt Özyurt Hukuk Bürosu, birçok alanda avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Mersin’de faaliyet gösteren büromuz, hak kayıplarının önüne geçmek için müvekkillerine güncel hukuki gelişmeler ışığında yol göstermektedir.
Süresiz nafaka, yoksulluk nafakasının kaldırılması veya azaltılması, boşanma davaları ve aile hukukuna ilişkin sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bireysel hukuki durumunuz için bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir.